VeelgesteldeVragen

OOp deze pagina vindt u een overzicht van de meest gestelde vragen met betrekking tot de Textus Receptus. Van de oorsprong van de term tot de vergelijking met moderne kritische teksten: we proberen hier helderheid te scheppen in de complexe materie van de bijbelse tekstoverlevering.

Algemene Begrippen

Wat betekent de term 'Textus Receptus' precies?

De term 'Textus Receptus' (Latijn voor 'Ontvangen Tekst') werd voor het eerst gebruikt in het voorwoord van een editie van de gebroeders Elzevier in 1633. Het verwijst naar de standaard Griekse tekst van het Nieuwe Testament die eeuwenlang door de kerk is 'ontvangen' en gebruikt als basis voor de reformatie-bijbels.

Welke rol speelde de uitvinding van de boekdrukkunst?

Zonder de boekdrukkunst (ca. 1450) was de verspreiding van de TR onmogelijk geweest. Voorheen werden Bijbels handgeschreven, wat leidde tot variaties per kopie. De drukpers zorgde voor een uniforme, gestandaardiseerde tekst die duizenden keren kon worden gereproduceerd en verspreid over heel Europa.

Wat is de Latijnse Vulgaat?

De Vulgaat is een Bijbelvertaling in het Latijn die rond 382 n.Chr. werd gemaakt door Hiëronymus. Het was de officiële Bijbel van de Rooms-Katholieke Kerk. De Reformatoren zetten zich hiertegen af omdat zij terug wilden naar de oorspronkelijke Griekse brontekst (de TR) in plaats van een vertaling die volgens hen op sommige punten was afgeweken van de bron.

Is de Textus Receptus één specifiek boek?

Nee, het is een teksttraditie die bestaat uit verschillende edities die sterk op elkaar lijken. Bekende edities zijn die van Erasmus, Stephanus (1550), Beza en de Elzeviers.

Tekstuele Basis

Wat wordt bedoeld met de 'Byzantijnse tekstfamilie'?

Dit is de groep manuscripten die gedurende het Byzantijnse Rijk (ca. 330-1453) in de Griekssprekende kerk werd gekopieerd en gebruikt. Meer dan 90% van alle gevonden Griekse manuscripten behoort tot deze familie. De TR is een gedrukte weergave van deze brede stroom aan handschriften.

Op welke handschriften is de TR gebaseerd?

De TR is gebaseerd op de Byzantijnse tekstfamilie, ook wel de 'meerderheidstekst' genoemd. Erasmus gebruikte voor zijn eerste editie een handvol manuscripten die hij in Basel ter beschikking had, maar latere edities werden verfijnd met meer bronnen binnen dezelfde traditie.

Wat is het verschil met de 'Kritische Tekst'?

De kritische tekst (zoals Nestle-Aland) baseert zich vooral op een klein aantal zeer oude manuscripten (zoals de Codex Sinaiticus en Vaticanus). De TR volgt de tekst die door de eeuwen heen in de overgrote meerderheid van de Byzantijnse kerkelijke handschriften bewaard is gebleven.

Vertalingen & Reformatie

Waarom is de Statenvertaling op de TR gebaseerd?

De Statenvertalers kozen in opdracht van de synode van Dordrecht voor de TR omdat zij dit zagen als de meest betrouwbare, door God bewaarde tekst van het Nieuwe Testament. Zij wilden een vertaling die direct terugging op de Griekse brontekst, los van de Latijnse Vulgaat die door de Rooms-Katholieke Kerk werd gebruikt.

Waarom gebruikten ook alle andere grote Reformatie-vertalingen de TR?

De keuze voor de TR door vertalers zoals Luther (Duits), Tyndale en de King James-vertalers (Engels) en Reina-Valera (Spaans) was gebaseerd op drie fundamentele redenen:

  • Toegankelijkheid: De TR was op dat moment de enige algemeen beschikbare, gedrukte Griekse tekst die als een compleet en samenhangend geheel werd gepresenteerd.
  • Providentie: De Reformatoren geloofden dat God de bijbeltekst door de eeuwen heen in de levende kerk had bewaard (Providentia Dei). De TR vertegenwoordigde de tekst die door de Griekssprekende kerken tot in de late middeleeuwen was gebruikt.
  • Anti-Vulgaat: Er was een sterke theologische drang om terug te keren naar de 'Fontes' (de bronnen). De TR stelde hen in staat om aan te tonen waar de kerkelijke traditie was afgeweken van de oorspronkelijke apostolische leer.